Besigheid24
SA nou ook deel van die koor wat 15% van multinasionale maatskappe se winste wil hê
In ‘n wêreld waar die ekonomiese ongelykheid toenemend op die voorgrond tree, het Suid-Afrika onlangs sy stem gevoeg by ‘n groeiende internasionale beweging wat daarop gemik is om ‘n groter deel van die winste van multinasionale maatskappye te eis. Hierdie beweging streef daarna om 15% van die winste van hierdie maatskappye te bekom, veral in ontwikkelende lande waar die vraag na meer eerlike en billike ekonomiese praktyke ontstaan.
Die ekonomiese landskap in Suid-Afrika is nie vreemd aan uitdagings nie. Soos baie ander Afrikaland, het die land te make met werkloosheid, armoede en ‘n gebrek aan ekonomiese geleenthede vir sy inwoners. Multinasionale maatskappye, wat dikwels die grootste aandeel van die mark besit, genereer enorme winste, maar hierdie rykdom kom nie altyd ten goede aan die plaaslike gemeenskappe nie. Dit is hier waar die roep om ‘n groter aandeel van hierdie winste ontstaan.
Die idee om 15% van die winste van multinasionale maatskappye te eis, het sy oorsprong in ‘n groter internasionale debat oor belastingreg en korporatiewe verantwoordbaarheid. Die Basiese Internasionale Belastingbeginsel, wat deur verskeie regerings en organisasies ondersteun word, beklemtoon die oortuiging dat maatskappe wat in ‘n land opereer, ook ‘n billike deel van belasting moet betaal aan die land waar hulle hul winste genereer. Dit sluit in Suid-Afrika, waar ‘n klomp groot multinasionale spelers in sektore soos mynbou, telekommunikasie en landbou gevestig is.
Die vraag ontstaan natuurlik: hoe kan Suid-Afrika hierdie doelwit bereik? Een benadering is deur die versterking van belastinghervormings en -wette wat daarop gemik is om die belastingbasis te verbreed en seker te maak dat maatskappe nie net hul winste in belastingliggings met lae tariewe boeke nie, maar ook ‘n billike deel aan die Suid-Afrikaanse regering skenk. Dit kan op sy beurt deur die verbetering van infrastruktuur, gesondheidsorg en opvoeding in die land gebruik word, wat uiteindelik die lewensgehalte van algehele Suid-Afrikaners kan verbeter.
Daarbenewens kan Suid-Afrika sy stem laat hoor op internasionale platforms, soos die Verenigde Nasies en die G20, om ‘n globaal sinvolle gesprek te voer oor hoe multinasionale maatskappe bydrae tot die volhoubare ontwikkeling van ontwikkelende lande. Die druk van burgerlikes, nie-regeringsorganisasies en sosiale beweging kan die regering aanspoor om strenger maatreëls in te stel wat die winste van multinasionale maatskappye aanspreek.
Dit is egter nie net ‘n ekonomiese kwessie nie, maar ook ‘n kwessie van regverdigheid. Suid-Afrika, en ander lande wat deelneem aan hierdie beweging, hoop om ‘n nuwe era in te lei waarin maatskappye nie net fokus op hul eie winste nie, maar ook iets teruggee aan die samelewings waaruit hulle wins genereer. Dit kan nie net help om die sosiale en ekonomiese strukture in die land te verbeter nie, maar ook om ‘n werkomgewing te skep wat meer insluitend en gelykheid bevorder.
In ‘n tyd waar die wêreld se ekonomie gekonfronteer word met die gevolge van die COVID-19-pandemie, die klimaatkrisis en volhoubare ontwikkeling, is dit belangrik dat alle lande, insluitend Suid-Afrika, saamwerk terwyl hulle stry vir ‘n ekonomiese model wat welvaart meer regverdig versprei. Deur vir ‘n belangrike deel van die winste van multinasionale maatskappye te vra, kan Suid-Afrika hoopvol vorentoe beweeg in die stryd teen ongelykheid en armoede.
